Thang máy mất điện là một trong những tình huống khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt với gia đình có người già và trẻ nhỏ. Không ít người đặt câu hỏi: “Mất điện thang máy có hoạt động không? Thang máy khi mất điện có rơi không? Cách mở thang máy khi mất điện như thế nào mới an toàn?” Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hoạt động vận hành của thang máy khi mất điện, từ đó sử dụng thang đúng cách và tránh những rủi ro không đáng có.

Thang máy hoạt động như thế nào khi có điện và khi mất điện?

Khi có điện, thang máy vận hành nhờ hệ thống điện điều khiển trung tâm, bao gồm máy kéo, tủ điều khiển, cảm biến an toàn và hệ thống cửa. Tất cả các bộ phận này phối hợp chặt chẽ để đảm bảo cabin di chuyển đúng tầng, dừng chính xác và vận hành êm ái.

Khi thang máy bị mất điện, nguồn điện chính cấp cho máy kéo và hệ thống điều khiển bị ngắt. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc thang máy mất an toàn. Các dòng thang máy hiện đại đều được trang bị hệ thống an toàn cơ học độc lập giúp cabin đảm bảo an toàn cho người sử dụng bên trong ngay cả khi không có điện.

Vì sao thang máy không thể rơi tự do khi mất điện?

Đây là nỗi lo phổ biến nhất của người sử dụng. Trên thực tế, thang máy khi mất điện không thể rơi tự do như nhiều người vẫn nghĩ. Lý do là bởi các thang máy đều được trang bị hệ thống phanh an toàn. Khi mất điện, phanh tự động kích hoạt và giữ cabin đứng yên trên ray dẫn hướng, không xảy ra hiện tượng rơi. Do đó, có thể khẳng định rằng, mất điện không phải là tình huống nguy hiểm nếu người dùng giữ bình tĩnh và xử lý đúng cách.

Cách mở cửa thang máy khi mất điện

Cơ chế mở cửa cabin thang máy khi mất điện phụ thuộc vào việc thang máy có được trang bị hệ thống cứu hộ tự động (ARD) hay không.

Cách mở cửa thang máy khi có hệ thống cứu hộ ARD

Hệ thống cứu hộ tự động (Automatic Rescue Device) hay được gọi tắt ARD, là thiết bị cung cấp nguồn điện dự phòng tạm thời cho thang máy khi xảy ra mất điện đột ngột. Cơ chế hoạt động của hệ thống ARD như sau:

• Khi mất điện, hệ thống cứu hộ tự động sẽ cấp nguồn điện dự phòng.
• Cabin tự động di chuyển về tầng gần nhất và mở cửa.
• Người trong cabin có thể ra ngoài an toàn mà không cần can thiệp kỹ thuật.

Lưu ý, bộ cứu hộ ARD chỉ cung cấp nguồn điện dự phòng để đưa người sử dụng trong thang thoát ra ngoài toàn và hoàn toàn không thể thay thế được điện năng cấp tải thông thường.. Do đó, bạn chỉ nên sử dụng thang máy trở lại khi đã có nguồn điện sinh hoạt hoạt động trở lại.

Cách mở cửa thang máy khi không có/gặp lỗi hệ thống cứu hộ ARD

Một số thang máy cũ không được trang bị hệ thống ARD hoặc trường hợp hệ thống ARD bị lỗi không tự động kích hoạt để cứu hộ người mắc kẹt trong thang, bạn hãy liên hệ với người ở bên ngoài và nhân viên kỹ thuật để được hỗ trợ, không tự ý cạy mở cửa cabin để tránh gây nguy hiểm và làm hỏng thiết bị. Vì vậy, để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, các thang máy nói chung và hoạt động của hệ thống cứu hộ ARD cần được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ để hoạt động trơn tru.

Những sai lầm nguy hiểm khi thang máy bị mất điện

Khi thang máy bị mất điện, người sử dụng thường rơi vào trạng thái hoảng loạn và dễ thực hiện những hành động thiếu an toàn. Dưới đây là các sai lầm phổ biến cần tuyệt đối tránh:

• Tự ý cạy cửa cabin: Khi thang dừng hoạt động đột ngột, cabin có thể không dừng đúng bằng sàn tầng. Do đó, việc tự ý cạy mở cửa và bước ra ngoài trong tình huống này tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã và gây hư hỏng kết cấu cửa thang.
• Đập mạnh thang, rung lắc cabin: Những hành động này không giúp thang hoạt động trở lại mà còn có thể làm hỏng hệ thống cửa, cảm biến an toàn và gây khó khăn cho quá trình cứu hộ.
• Leo lên trần cabin: Phía trên cabin thang thường chứa nhiều chi tiết cơ khí và dây cáp. Việc leo lên trần cabin có thể gây tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt khi nguồn điện áp được cấp lại đột ngột.
• Bấm loạn các nút chọn tầng: Khi nguồn điện bị cắt, thang máy hiện đại sẽ tự động kích hoạt bộ cứu hộ ARD đưa thang đến tầng gần nhất và mở cửa để người bên trong thoát ra ngoài. Do đó, việc ấn nhiều lần các nút chọn tầng khiến thang máy khó xác định tầng sàn gần nhất, dễ xảy ra nguy cơ thang bị trôi ngược, gây nguy hiểm

Cách xử lý đúng khi thang máy mất điện là cần giữ bình tĩnh, đứng yên trong cabin và đợi hệ thống cứu hộ kích hoạt để mở cửa thang hoặc sử dụng hệ thống liên lạc để các kỹ thuật viên đến hỗ trợ theo quy trình an toàn.

Làm sao để thang máy đảm bảo an toàn khi mất điện?

Để hạn chế tối đa rủi ro khi thang máy bị mất điện, gia chủ nên:

• Trang bị hệ thống cứu hộ tự động ARD trong cấu tạo thang máy
• Bảo trì thang máy định kỳ theo đúng lịch hoặc bảo dưỡng thang ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường (thang rung lắc, phát tiếng ồn bất thường, hệ thống điện hoạt động không ổn định…)
• Thay thế hệ thống điện, phanh và tủ điều khiển khi có dấu hiệu hao mòn
• Hướng dẫn các thành viên trong gia đình cách xử lý khi thang dừng đột ngột

Thang máy mất điện không phải là tình huống nguy hiểm nếu người dùng hiểu đúng bản chất kỹ thuật và biết xử lý đúng cách. Với các dòng thang máy hiện đại, hệ thống phanh an toàn và bộ cứu hộ tự động ARD đã được trang bị tích hợp vào trong cấu tạo thang để đảm bảo an toàn tối đa cho người sử dụng.

Để yên tâm trong quá trình sử dụng, gia chủ nên chủ động bảo trì thang định kỳ và lựa chọn đơn vị cung cấp, bảo dưỡng thang máy có chuyên môn, kinh nghiệm thực tế. Một hệ thống thang máy được lắp đặt và bảo dưỡng đúng tiêu chuẩn sẽ luôn vận hành an toàn, ngay cả khi xảy ra sự cố mất điện đột ngột.